ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ THAY THẾ Fe-EDTA BẰNG NANO SẮT TRONG VI NHÂN GIỐNG CÂY SALEM (LIMONIUM SINUATUM (L.) MILL)

Abstract

Hiện nay, vi nhân giống Salem vẫn còn gặp nhiều khó khăn như: lá cây in vitro và ex vitro dễ bị hoại tử do nấm, vi khuẩn và virus nội sinh; cây con phát triển chậm, tỉ lệ sống của cây con thấp ở giai đoạn vườn ươm. Nghiên cứu này bước đầu thử nghiệm vật liệu nano sắt hóa trị 0 (nZVI) thay thế cho Fe-EDTA trong môi trường nuôi cấy in vitro cây Salem, một loại cây hoa cắt cành có giá trị cao trên thế giới, nhằm đánh giá khả năng nhân nhanh chồi, sinh trưởng cây con in vitro và thuần hóa ex vitro của cây. Kết quả thu được cho thấy, khi gia tăng nồng độ nZVI (10-200 μM) bổ sung vào môi trường cảm ứng phát sinh chồi với 0,4 mg/L BA, 0,2 mg/L NAA, hệ số nhân chồi tăng so với sử dụng Fe-EDTA sau 5 tuần nuôi cấy. Trong giai đoạn ra rễ, tốc độ tăng trưởng của cây con trên môi trường ½ MS bổ sung nZVI với 0,4 mg/L NAA kém hơn các cây trên môi trường sử dụng Fe-EDTA. Tuy nhiên, sau 4 tuần nuôi trồng ngoài vườn ươm, các cây con in vitro trên môi trường bổ sung nZVI cho hiệu quả tăng trưởng và tỷ lệ sống cao vượt trội so với đối chứng sử dụng Fe-EDTA. Nano sắt với nồng độ 50 μM bổ sung vào môi trường nuôi cấy cho hệ số nhân chồi in vitro, chiều cao cây con, trọng lượng tươi, chiều dài rễ, chỉ số chlorophyll và tỷ lệ sống sót ngoài điều kiện vườm ươm tốt nhất (8,33 chồi; 11,67 cm; 2,89 g; 5,67 cm; 24,3; 99,17%; tương ứng). Nghiên cứu này cho thấy rằng việc sử dụng nano sắt trong môi trường vi nhân giống cho hiệu quả nhân nhanh và chất lượng cây giống ex vitro tốt hơn so với sử dụng muối sắt Fe-EDTA.